De meeste onder ons hebben het al wel eens meegemaakt: je krijgt een e-mail waarin een waarschuwing staat voor een gevaarlijk virus dat op het Internet circuleert via e-mail. 

Het betreft vaak een bericht met een bepaald onderwerp dat, wanneer je het opent, je hele harde schijf naar de vaantjes is en je computer totaal ontregeld wordt. Dergelijke berichten zijn complete nonsens en worden hoaxes genoemd. 

Een e-mail bericht zelf kan geen virus bevatten, omdat de tekst die erin staat niet door de computer uitgevoerd wordt, maar simpelweg getoond op het scherm. 

Wel is het mogelijk dat een e-mail een "attachement" bevat, een aanhangsel. Je e-mail programma toont dan meestal een paperclip bij het bericht. Als dit attachement bestaat uit programmabestanden, kunnen daar virussen inzitten. Zolang je het programma in het attachement niet laat uitvoeren door de computer, is er echter geen gevaar. Attachements kan je maar best eerst door een virusscanner laten onderzoeken. 

Bij een hoax is het virus eigenlijk het waarschuwingsbericht zelf: het is een soort kettingbrief. Vele mensen raken in paniek als ze een dergelijk bericht lezen en sturen dit door naar iedereen die ze kennen, zodat er een lawine-effect ontstaat.

Een voorbeeld:

Een mailtje. "Geachte ontvanger, U heeft zojuist een Belgisch virus ontvangen. Omdat we technologisch nog niet zo ver ontwikkeld zijn, is dit een handmatig virus. Zou u alstublieft alle bestanden op uw harde schijf willen wissen en deze mail doorsturen naar iedereen die u kent. Hartelijk dank voor uw hulp."

Voor iedereen zal duidelijk zijn dat het om een grap gaat. Het woord 'Belgisch' is al voldoende om dat te begrijpen. Niemand die dit mailtje ontvangt, zal besluiten zijn harde schijf te wissen. Doorsturen gebeurt wel veel. 

Een ander mailtje. Bijna identiek. Alleen de details en de toon verschillen. "Hallo lieden, Even jullie attentie voor een GEVAARLIJK VIRUS!!! Nee, geen HOAX ofzo, of wat ongein uit mijn verzameling. Ik werd namelijk geattendeerd op de aanwezigheid van het bestand sulfnbk.exe. Ik had dit bestandje op de een of andere onverklaarbare manier ook op mijn harde schijf staan! Mijn virusscanner had het dus ook niet herkend als zijnde een virus! Zoek het bestand sulfnbk.exe op je harde schijf. Indien dit erop staat onmiddellijk verwijderen. Dit is een kwaadaardig virus bedacht door een ex-medewerker van Casema. Het is verstuurd als onzichtbaar bestand naar de adreslijsten van de Casema- en Wanadoo-abonnees waardoor het weer automatisch doorgestuurd werd. Het wordt door geen enkele virusscanner herkend. Treuzel niet, zoeken en verwijderen. Ook uit je prullenbak." 

De ervaren Internetgebruiker zal ook deze mailtje direct als een grap herkennen, maar voor veel mensen is dat minder duidelijk. Anders is het niet te verklaren dat zoveel mensen het bovengenoemde mailtje de afgelopen tijd hebben doorgestuurd. We kregen zelfs een exemplaar toegestuurd dat naar maar liefst 500 adressen was gestuurd voordat het bij ons terecht kwam. Verstandig is het niet om de raad van de schrijver van het mailtje op te volgen. Het bestand sulfnbk.exe is een Windows-bestand dat nodig is voor het herstellen van lange bestandsnamen. Windows kan ook draaien zonder dat bestand, maar als je 'sulfnbk.exe' verwijderd zal je systeem waarschijnlijk eerder instabiel worden. Het blijkt dat deze hoax voor het eerst opdook in april 2001 en min of meer per ongeluk is ontstaan doordat een internetter die anderen voor het echt bestaande Magistr-virus wilde waarschuwen, het bestand 'sulfnbk.exe' als attachment meestuurde. Een van de ontvangers schreef vervolgens het hoax-bericht.

De schrijvers van hoaxes maken handig gebruik van de angst die bij veel Internetgebruikers bestaat voor computervirussen. Het aantal (gevaarlijke) virussen is de afgelopen jaren alleen maar toegenomen en veel mensen worden daarvan het slachtoffer. 

De toevoeging dat het niet om een hoax of grap gaat, is doorgaans al een aanwijzing dat het juist wel een hoax betreft. Ook het gebruik van veel hoofdletters en uitroeptekens zou je aan het denken moeten zetten. Daarnaast beroepen de schrijvers van virushoaxes zich bijna altijd op een 'medewerker van' een groot bedrijf (Microsoft, KPN). Op die manier hopen ze hun mailtje 'autoriteit' te geven. Trap er niet in. De gemiddelde werknemer van Microsoft heeft net zo veel (of weinig) verstand van computervirussen als ieder ander. Als je twijfelt of je te maken hebt met een echte, serieuze viruswaarschuwing of een hoax, zijn er verschillende plaatsen op Internet waar je terecht kunt. Ten eerste zijn daar de sites met internetnieuws, zoals CNetNews.com. Als er een nieuw, gevaarlijk virus is, wordt het daar gemeld. Kijk ook maar eens bij het geïmporteerd nieuws.

Ook de sites van anti-virusbedrijven zijn een goede bron voor informatie. Als er een virus opduikt, reageren de grote virusbestrijders doorgaans binnen 24 uur en meestal nog veel sneller.

Stuur zo'n bericht nooit zelf door! Stuur daarentegen de afzender van de hoax een vriendelijke mail met de uitleg dat een e-mail zelf geen virus kan bevatten en vraag hem deze uitleg door te sturen naar iedereen die de hoax van hem kreeg opgestuurd.

Waar kunt u virus en/of hoax informatie vinden:

http://www.mcafee.com/
http://www.symantec.com/
http://antivirus.pagina.nl/
http://www.ca.com/nl/